ปาฐกถาด้านเศรษฐกิจ

เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีพยายามถ่ายทอดความรู้ด้านเศรษฐกิจและการพาณิชย์อยู่บ่อยครั้ง ทั้งในรูปของบทกวี บทความ บทบรรยาย เรื่องสั้น รวมทั้งปาฐกถา เนื่องจากท่านเห็นความสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ

หนังสือแบบเรียน

เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีได้แต่งแบบเรียนเพื่อสอนเขียนอ่านเรียกว่า "แบบเรียนเร็วใหม่"ให้เริ่มเรียนประสมคำจากพยัญชนะตัวที่เขียนได้ง่าย เมื่อเรียนก็อ่านเขียนได้ทันทีตั้งแต่วันแรก ไม่ต้องรอเรียนพยัญชนะและสระให้ครบทุกตัวก่อนดังเช่นการเรียนด้วยตำราแบบเก่า จึงเรียนได้เร็ว ไม่น่าเบื่อ

การชี้แจงการประกาศแผนการศึกษาชาติต่อสภาผู้แทนราษฎร

แม้จะมีข้อเสนอแผนการจัดการศึกษาของชาติมาหลายครั้งหลายหน แต่การประกาศแผนการศึกษาชาติเพื่อเป็นหลักเกณฑ์และแนวทางการจัดการศึกษาของรัฐเพิ่งทำได้ในปี พ.ศ. 2475 เมื่อเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีกลับมาเป็นรัฐมนตรีกระทรวงธรรมการอีกครั้ง

หนังสืออ่านเสริมความรู้: การสุขาภิบาล

เด็กเรียนแต่ตำราไม่พอ ต้องมีหนังสือฝีกอ่านด้วย เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีจึงแต่งหน้งสืออ่านเสริมความรู้โดยประมวลความรู้ที่ทันสมัยแต่เมืองไทยยังไม่รู้เป็นหนังสือให้เด็กใช้อ้างอิงและฝึกอ่าน

พ่อถึกแสดงความเห็นอย่างแหลมคมเสมอ

เมื่อเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีจะสื่อสารหรือโน้มน้าวให้ผู้อ่านสนับสนุนนโยบายด้านการศึกษา ก็จะเขียนบทความโดยสร้างตัวละครชื่อนายถึก มาเป็นผู้ออกความเห็น นัยว่าเพื่อเป็นการเข้าถึงชาวบ้านและไม่ใช่การสอนแบบยกตนข่มท่าน พ่อถึกจึงเป็นตัวแทนผู้นำเสนอแนวคิดของท่านที่อยู่เบื้องหลังแนวนโยบายด้านการศึกษา

ชีวิตการเมืองของประธานสภาคนแรก

เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีดำรงตำแหน่งระดับเสนาบดี/ รัฐมนตรี ทั้งในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราขย์และหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง และท่านยังได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรถึงสองครั้ง

บ๋อยใหม่ บทละครอารมณ์ดี

ละครเรื่อง "บ๋อยใหม่" เปิดการแสดงที่สามัคยาจารย์สโมสรสถานหลายครั้งในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2448 และได้นำมาจัดพิมพ์ในวารสาร "วิทยาจารย์" เล่มที่ 6 ตอนที่ 10 วันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. [...]

หมั้นไว้

"หมั้นไว้" เป็นบทละครชวนหัวของพระยาธรรมศักดิ์มนตรีที่ดัดแปลงมาจากละครเรื่อง "Engaged" ของ Sir William Schwenck Gilbert ลงพิมพ์ในหนังสือวิทยาจารย์ เล่ม 17 ตอนที่ 22 วันที่ 5 [...]

“แม่ศรีครัว”: หนุ่มจีนหรือชายไทยในเครื่องแบบ

"แม่ศรีครัว" เป็นบทละครชวนหัวที่พระไพศาลศิลปศาสตร์ นำมาดัดแปลงให้สะท้อนปรากฎการณ์ในสังคมไทยร่วมสมัยของท่าน จัดแสดงที่สามัคยาจารย์สมาคม