เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี มีนามเดิมว่า สนั่น  เป็นบุตรคนที่ 18 ของพระยาไชยสุรินทร์ เมื่อรับราชการที่กระทรวงธรรมการในวัย 23 ปี ได้สมรสกับถวิล บุตรสาวของพระยาศรึภูริปรีชา (กมล สาลักษณ์)

บิดามารดา

เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี มีนามเดิมว่า สนั่น  เป็นบุตรคนที่ 18 จากบุตรธิดา 32 คนของพระยาไชยสุรินทร์ (เจียม) แต่เป็นลูกคนโตของคุณหญิงอยู่ เกิดเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2419 ที่บ้านหลังศาลเจ้าหัวเม็ด ตำบลสพานหัน มีน้องชายร่วมมารดาอีก 1 คน ชื่อ สันทัด  เมื่อท่านอายุได้ 8 ขวบ บิดาก็ถึงแก่อนิจกรรม มารดาจึงต้องรับภาระเลี้ยงดูและให้การศึกษา โดยยึดอาชีพเย็บปักถักร้อยเพื่อหารายได้ เด็กชายสนั่นต้องช่วยงานปักดิ้นและถักรังดุม รวมทั้งสอนหนังสือน้องชายที่บ้าน

พี่น้อง 2
พระยาไชยสุรินทร์และบุตร
Untitled design 16
ผังบ้าน 1
ลูกๆๆ 1

ภรรยาและบุตรธิดา

ในระหว่างที่นายสนั่นศึกษาอยู่ในประเทศอังกฤษ นางสาวถวิล บุตรสาวของพระยาศรีภูริปรีชาได้เข้ารับการอบรมในพระบรมมหาราชวัง เป็นที่เอ็นดูของคุณจอมสามพี่น้อง ธิดาของพระยาไชยสุรินทร์ ท่านผู้ใหญ่ของทั้งสองฝ่ายจึงหมั้นหมายไว้ให้ เมื่อนายสนั่นสำเร็จการศึกษากลับมารับราชการในกระทรวงธรรมการ ทั้งคู่ก็ได้สมรสกัน เมื่อปี พ.ศ. 2442 และย้ายมาอยู่เรือนหอถนนนครสวรรค์ ซึ่งพระยาศรีภูริปรีชาสร้างให้

หลังจากนั้น เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรียังมีบุตรธิดากับภรรยาอื่นอีก 4 คน รวมมีบุตรธิดาทั้งสิ้น 21 คน โดยที่มี 1 คน เสียชีวิตตั้งแต่วัยทารก

family
จดหมายถึงลูกๆ