การชี้แจงการประกาศแผนการศึกษาชาติต่อสภาผู้แทนราษฎร

โรงเรียนประชาบาลในอดีต

แม้จะมีข้อเสนอแผนการจัดการศึกษาของชาติมาหลายครั้งหลายหน แต่การประกาศแผนการศึกษาชาติเพื่อเป็นหลักเกณฑ์และแนวทางการจัดการศึกษาของรัฐเพิ่งทำได้ในปี พ.ศ. 2475 เมื่อเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีกลับมาเป็นรัฐมนตรีกระทรวงธรรมการอีกครั้ง

คณะรัฐมนตรีภายใต้การนำของพระยามโนปกรณ์นิติธาดาได้แถลงนโยบายการบริหารราชการแผ่นดินต่อสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2475 ในส่วนของกระทรวงธรรมการมีนโยบายดังต่อไปนี้

  1. จะประกาศใช้พระราชบัญญัติประถมศึกษาให้ทั่วทั้งกรุงเทพฯ และหัวเมือง เพื่อให้ได้ปริมาณตามที่กำหนดในรัฐธรรมนูญ
  2. ในส่วนการปรับปรุงคุณสมบัติแห่งการศึกษาทั่วไปจะแก้ไขให้วิเศษขึ้นด้วยตั้งโรงเรียนฝึกหัดครูทุกประเภทจนพอแก่การ เพราะการสอนจะสำเร็จสมความมุ่งหมายได้ก็ต้องได้ผู้สอนที่ได้ผ่านการฝึกหัดมาดีแล้ว
  3. ในส่วนวิชาชีพ จะรีบจัดตั้งโรงเรียนวิสามัญศึกษาทั้งแผนกกสิกรรม อุตสาหกรรม และพาณิชยการให้ครบครัน ตั้งต้นแต่ประถมศึกษาเป็นต้นไป เพื่อจะได้ไม่มีแค่คนเรียนหนังสือสายสามัญศึกษาไปส่วนเดียวเหมือนเดี๋ยวนี้
  4. ในส่วนการศึกษาขั้นสูง จะได้จัดมหาวิทยาลัยให้สามารถสอนปริญญาที่เราต้องการให้ทัดเทียมกับมหาวิทยาลัยในนานาประเทศ เพื่อผู้เรียนจะได้สำเร็จการศึกษาขั้นอุดมศึกษาในเมืองเราเอง โรงเรียนมัธยมศึกษาบริบูรณ์สำหรับสอนนักเรียนป้อนมหาวิทยาลัยก็จะจัดให้มีที่หัวเมืองด้วย เพื่อเด็กมีเชาวน์ผู้เกิดในท้องถิ่นต่างๆ จะได้เข้าถึงการเรียนชั้นนี้ได้สะดวก
  5. ในส่วนเครื่องอุปกรณ์การศึกษา เช่นแบบเรียน ห้องสมุด ทุนเล่าเรียน การกีฬา การอนุสภากาชาด การลูกเสือ ฯลฯ เหล่านี้ก็จะจัดให้มีขึ้นแพร่หลายจนพอความต้องาร
  6. จะอุปถัมภ์การศาสนาอันเป็นปัจจัยสำคัญในการอบรมมนุษยธรรม ให้สำเร็จประโยชน์แห่งการอบรมนั้นยิ่งขึ้น

แผนดำเนินการทั้งหมดนี้จะต้องดำเนินไปพร้อมกัน เพื่อให้เป็นอุปกรณ์แห่งกันและกัน และจะเร่งรัดจัดทำตามกำลังทุนที่มีพอจะทำได้

จากนโยบายกระทรวงธรรมการดังกล่าวนั้น รัฐบาลได้ยกร่างแผนการศึกษานายกรัฐมนตรีได้ขอให้นำเรื่องการประกาศใช้แผนการศึกษาชาตินี้เข้าสู่วาระเพื่อทราบของสภาผู้แทนราษฎร ในสมัยที่ 54 และสภาผู้แทนราษฎรได้บรรจุเป็นวาระต่อเนื่องในการประชุมสภาครั้งที่ 57 พ.ศ. 2475 ร่างนี้ได้รับการประกาศใช้เมื่อวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2475 เรียกว่า “แผนการศึกษาชาติ พ.ศ. 2475” เป็นแผนการศึกษาขาติฉบับแรกที่มีการประกาศใช้อย่างเป็นทางการ

แผนการศึกษาชาติ พ.ศ. 2475ในหนังสือพิมพ์วารศัพท์