เมื่อเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีจะสื่อสารหรือโน้มน้าวให้ผู้อ่านสนับสนุนนโยบายด้านการศึกษา ก็จะเขียนบทความโดยสร้างตัวละครชื่อนายถึก มาเป็นผู้ออกความเห็น นัยว่าเพื่อเป็นการเข้าถึงชาวบ้านและไม่ใช่การสอนแบบยกตนข่มท่าน พ่อถึกจึงเป็นตัวแทนผู้นำเสนอแนวคิดของท่านที่อยู่เบื้องหลังแนวนโยบายด้านการศึกษา
พ่อถึกเป็นชาวบ้านโตนด จบชั้นประถมจากโรงเรียนวัด จากนั้นก็ออกมายึดอาชีพตัดไม้เผาถ่าน ก่อนจะเข้ามาอยู่กรุงเทพฯ เป็นผู้รับใช้ในบ้านคุณพระ โชคดีที่ในบ้านนี้มีหนังสือมาก ทั้งยังบอกรับหนังสือพิมพ์และวารสารต่างๆ และพ่อถึกก็ได้รับโอกาสให้อ่านได้ตามต้องการ จึงเป็นคนมีความรู้และมีความคิดที่ทันสมัย เพียงแต่เป็นชาวบ้านนอกยากจน จึงไม่มีโอกาสได้เรียนระดับมัธยมและอุดมศึกษา
บ้านโตนดในบทความ น่าจะสร้างจากหมู่บ้านหนึ่งในอำเภอชะอำ ซึ่งมีทั้งบ้านโตนดน้อยและบ้านโตนดหลวง อีกทั้งชาวชะอำจำนวนมากก็มีอาชีพตัดไม้เผาถ่านเนื่องจากชะอำมีพื้นที่เพาะปลูกน้อยและมีเขามีป่าสมบูรณ์ ชะอำสำหรับเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีคือพื้นที่ที่ท่านจะได้สังสรรค์กับชาวบ้านอย่างเป็นกันเองและเรียนรู้การใช้ชีวิตและความรู้สึกนึกคิดของคนในพื้นที่ เนื่องจากสถานตากอากาศชะอำถูกออกแบบมาเพื่อให้กลมกลืนกับสังคมท้องถิ่น ต่างกับสถานตากอากาศที่ได้รับการพัฒนาไปก่อนหน้านั้น เช่นหัวหิน นายถึกจะมีตัวตนจริงหรือไม่นั้นไม่มีใครทราบ แต่หากมีใครที่เป็นแรงบันดาลใจให้สร้างตัวละคนอย่างพ่อถึกขึ้นมา ก็คงเป็นชาวบ้านอำเภอชะอำอย่างแน่นอน