“คุณย่าเพิ้ง” เรื่องสั้นสอนใจนักลงทุน

"คุณย่าเพิ้ง" เป็นเรื่องสั้นที่ได้รับการยกย่องและกล้าวถึงมากเรื่องหนึ่ง และครูเหม เวชกร ได้เขียนภาพปกเรื่องสั้นนี้ ในหนังสือ "วิจิตรวรรณคดีไทย" พิมพ์ครั้งที่ 1 พ.ศ.2511 โดย สนพ.ไทยวัฒนาพานิช

ความเห็นด้านสิ่งแวดล้อม

สามสิบสามปีก่อนประเทศไทยออกพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า ครูเทพได้เขียนบทความเรื่อง "สัตว์ป่า" ลงนิตยสารไทยเขษม ฉบับวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2470 กระตุ้นให้ผู้คนตระหนักถึงความจำเป็นในการอนุรักษ์ละมั่งและแรดในประเทศไทยก่อนที่พวกมันจะสูญพันธ์

เพลงทำนองไทย

ครูเทพประพันธ์เนื้อเพลงไทยไว้ไม่น้อย ส่วนใหญ่ใส่ทำนองดนตรีไทยเดิม อย่างไรก็ตาม เมื่อไม่มีการบันทึกเสียง ก็อาจสูญหายไป

เพลงชาติมหาชัย

คณะราษฎรได้ขอให้เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี   นำเพลงมหาชัยมาใส่เนื้อร้อง เพื่อใช้ปลุกใจให้เกิดความรักชาติและความสามัคคีขัดตาทัพไปก่อน โดยเรียกชื่อว่า “เพลงชาติมหาชัย” ท่านเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีก็ดำเนินการให้ตามคำขอ   

บทบรรยายด้านเศรษฐกิจ

ในยุคเริ่มแรกของวิทยุกระจายเสียงนั้น เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีได้รับเชิญให้ไปบรรยายในหัวข้อความรู้ต่างๆ และบางครั้งก็มีบันทึกบทบรรยายเพื่อนำไปรวบรวมจัดพิมพ์ร่วมกับความเรียงเสมือนเป็นบทความชิ้นหนึ่ง

คิดถึงและกุหลาบ: เพลงทำนองสากลโดยครูเทพ

เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีแต่งเพลงทำนองสากลไว้บ้าง บางเพลงก็เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง บางเพลงก็ไม่

เรื่องสั้นทวีปัญญา

พระไพศาลศิลปศาสตร์ "เขียวหวาน" เป็นหนึ่งในนักเขียนเรื่องสั้นไทยยุคแรก เรื่องสั้นที่เขียนในวัยหนุ่มลงวารสารทวีปัญญาทำให้เห็นความเป็นหนุ่มน้อยขี้เล่นในตัวนักเขียนคนนี้

มนุษย์กับการศึกษา

บทความชิ้นนี้เป็นการณรงค์ให้ผู้มีอำนาจตัดสินใจประกาศใช้แผนการศึกษาชาติเพื่อเป็นแนวทางจัดการศึกษาของประเทศ แทนที่จะปล่อยให้การจัดการศึกษาเป็นไปเองตามสถานการณ์ รวมทั้งอธิบายประเด็นสำคัญที่จะต้องนำไปกำหนดเป็นแผนการศึกษาชาติ

“พระลอตามไก่”: บทละครเด็กที่กระทบไปถึงจอมพล

น้อยคนจะทราบว่าครูเทพแต่งบทละครให้เด็กเล่นในงานโรงเรียน อย่างเช่นบทละครเรื่องพระลอตามไก่ ซึ่งแต่งให้โรงเรียนราชินี แสดงประกวดในงานกาชาด ในสมัยที่รัฐชวนให้ประชาชนเลี้ยงไก่

โคลงกลอนเกี่ยวกับชาวจีน

เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีเห็นจุดเด่นของชาวจีนในประเทศไทยที่เป็นคนขยันขันแข็ง และมีความถนัดในเชิงพาณิชย์ จึงแสดงออกถึงความชื่นชมชาวจีนอยู่เนืองๆ ท่านยังเป็นผู้สมาทานนโยบายผสมกลมกลืนระหว่างเชื้อชาติและต้องการขจัดอคติของคนไทยบางกลุ่มที่ยังมองว่าชาวจีนเป็นคนอื่นคนไกล หรือมีสถานภาพต่ำกว่า